Logopeda

Zadania logopedy w przedszkolu Bajkowa Wyspa:

  • przeprowadzenie badań przesiewowych oraz wstępna kwalifikacja dzieci na terapię logopedyczną
  • organizowanie pomocy logopedycznej
  • prowadzenie terapii logopedycznej w małych zespołach (maksymalnie 4-osobowych)
  • wspieranie działań́ wychowawczych i profilaktycznych nauczycieli
Sandra Matuszak

Absolwentka studiów stacjonarnych z zakresu pedagogiki specjalnej i logopedii (profilaktyki i terapii) na Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, reżyser, instruktor teatralny, aktorka, miłośniczka piosenek aktorskich i gier planszowych.

DOŚWIADCZENIE :
– praca w szkole podstawowej z dziećmi klas 1-6 jako logopeda, nauczyciel wspomagający, a także jako instruktor teatralny,
– praktyka logopedyczna w przedszkolach i szkołach podstawowych,
– praca w poznańskich szkołach aktorskich jako logopeda, reżyser i instruktor teatralny.

Zajęcia logopedyczne obejmują:

Terapię wad wymowy (ćwiczenia narządów artykulacyjnych, ćwiczeniaoddechowe, wywołanie zaburzonych głosek, utrwalanie ich prawidłowej wymowy w wyrazach, frazach, zdaniach, opowiadaniach, aż do mowy spontanicznej) Trening słuchowy (z wykorzystaniem programów multimedialnych oraz słuchawek Forbrain), Usprawnianie małej motoryki, tzw. terapia ręki (ćwiczenia grafomotoryczne, zabawy piaskiem kinetycznym, modeliną itp.) Wspieranie rozwoju mowy, poszerzanie słownictwa, umiejętność tworzenia dłuższych wypowiedzi.

W jaki sposób dziecko trafia do logopedy w naszym przedszkolu?
Na terapię logopedyczną zostaną zakwalifikowane dzieci po przeprowadzeniu badań przesiewowych, które mają miejsce we wrześniu na terenie placówki. Otrzymają wtedy Państwo informację pisemną wraz ze zgodą na uczestnictwo dziecka w zajęciach logopedycznych. Terapią objęte są dzieci 5- i 6-letnie.

  • Badanie przesiewowe ma na celu obserwację sposobu komunikacji dziecka z odniesieniem do jego wieku oraz wstępne rozpoznanie ewentualnych nieprawidłowości w mowie dziecka.
  • Badanie przesiewowe mowy zawiera ocenę rozwoju mowy, badanie aparatu mowy oraz badanie słuchu fonemowego.
  • Badanie przesiewowe nie jest diagnozą logopedyczną. Ma za zadanie jedynie wychwycić problem logopedyczny i postawić wstępną opinię.
  •  Rozpoczęcie terapii logopedycznej może wymagać przeprowadzenia dodatkowych badań, np. laryngologicznych, ortodontycznych itp.
  • Bardzo proszę o informację, jeżeli dziecko jest już objęte terapią logopedyczną w innym miejscu niż przedszkole.
  • Plan pracy i podział na grupy zostanie opracowany po przeprowadzeniu badań przesiewowych.

Informacje dla rodziców dzieci objętych terapią logopedyczną:
Zajęcia logopedyczne odbywać się będą raz lub dwa razy w tygodniu indywidualnie lub w grupach do 4 osób – częstotliwość spotkań oraz czas ich trwania uzależnione są zawsze od indywidualnych potrzeb dzieci.
Na każde zajęcia dzieci przynoszą zeszyt, do którego wklejany będzie materiał obrazkowy lub wyrazowy (sylaby, wyrazy, zdania, dłuższe teksty), przeznaczony do codziennego utrwalania z dzieckiem w domu, dlatego proszę o zaglądanie do zeszytu po każdych zajęciach. Zajęcia logopedyczne prowadzone w gabinecie będą polegały głównie na zadaniach praktycznych w formie gier i zabaw, a wklejane do zeszytu karty pracy mają stanowić pomoc dla Państwa podczas ćwiczeń w domu.

Terapia zaburzeń artykulacji (wymowy) obejmuje trzy podstawowe etapy:
– przygotowawczy (usuwanie przyczyn istniejących zaburzeń mowy),
– wywoływania głoski lub korygowania głoski nieprawidłowo wymawianej,
– utrwalania prawidłowo brzmiącej głoski – najdłuższy, wymagający systematyczności i konsekwencji od logopedy, dziecka i rodzica.

Uwaga!
Tylko regularne uczęszczanie na terapię logopedyczną i codzienne ćwiczenia w domu będą skutkowały poprawą wymowy.

Czy potrzebuję czegoś specjalnego do ćwiczeń w domu?
Wystarczy pozytywne nastawienie i chęć przekucia ćwiczeń w zabawę. Podstawą powinny być zawsze zalecenia logopedy przekazywane w zeszycie. Nie są potrzebne żadne specjalistyczne materiały czy kupowanie gier logopedycznych. Oczywiście można się w takie pomoce zaopatrzyć, ale na dobrą sprawę prawie każdą grę można wykorzystać w celach terapeutycznych – wystarczy np. przy każdym przesunięciu pionka lub rzucie kostką dodać zadanie do wykonania w postaci robienia wybranych min (ćwiczenia narządów mowy, czyli gimnastyka buzi i języka), prawidłowego powtarzania sylab/wyrazów/związków wyrazowych lub tworzenia zdań z wylosowanym wyrazem. Istnieje także szereg gier, często znajdujących się w naszych domach, które zawierają już w sobie materiał wyrazowy i wystarczy jedynie posegregować odpowiednio karty, czyli np. jeśli ćwiczymy z dzieckiem szereg syczący to wybieramy karty, które zawierają głoski /s/, /z/, /c/, /dz/, np. „arbuz”, „latawiec”, „zęby”. Przykładem takich gier mogą być m.in. „Zagadki Smoka Obiboka” (równie dobrze sprawdzą się też zagadki internetowe), „Ulep to!” (w której ćwiczymy nie tylko słownictwo, ale także sprawność motoryki małej, kreatywność i wyobraźnię – nie posiadając gry, możemy po prostu wykorzystać puszkę ciastoliny i samemu przygotować karty z ćwiczonym materiałem obrazkowo-wyrazowym) czy „Słowostworki” (którą proponuję zmodyfikować, rezygnując z kart z literami i wykorzystując obrazki z ćwiczonymi głoskami – jako podpowiedź dla dziecka – oraz karty kategorii, które oczywiście również możemy stworzyć samodzielnie, np. „coś, co wydaje dźwięk”, „coś, co można włożyć do kieszeni”). Nie potrzebujemy więc niczego specjalnego. Wystarczy odrobina kreatywności. 

Możemy pobawić się z dzieckiem również bez wykorzystywania jakichkolwiek materiałów, np. w gry słowne typu „Widzę coś czerwonego” czy powtarzanie sekwencji wyrazowej (co rundę dodając kolejny wyraz z trudnością, np. samochód, pasta, miska + list + las) lub ruchowe, np. zabawa w lustro (naśladownictwo służące ćwiczeniom narządów mowy). Możliwości są nieograniczone. Świetnie sprawdzą się także zabawy oddechowe, np. przedmuchiwanie piłeczki (ustawienie dwóch bramek, toru przeszkód lub ulepienie z plasteliny labiryntu czy ślimaka) lub uwielbiane przez dzieci puszczanie baniek i oczywiście kolorowanki (dzięki którym możemy ćwiczyć nie tylko słownictwo, nazywając elementy obrazka, ale także umiejętności grafomotoryczne, bardzo ważne w okresie rozwoju mowy). Ponadto gry przygotowane pod dany etap terapii będą Państwo znajdować również w naszych zeszytach do terapii logopedycznej 😊

Co kolorowanie ma wspólnego z rozwojem mowy? (W. Wołoszyn)
To w jaki sposób kształtują się precyzyjne ruchy (motoryka mała) jest często powiązane z rozwojem mowy. A to wszystko z powodu specyficznej budowy naszego mózgu. Tak jak w przypadku motoryki dużej – w korze mózgowej ośrodki odpowiedzialne za ruchy ręki znajdują się w bliskiej lokalizacji z ośrodkami zawiadującymi ruchami artykulacyjnymi. Opóźnienie w zakresie rozwoju psychoruchowego wyraża się również w mowie (opóźnienia, nieprawidłowa artykulacja, osłabione napięcie mięśniowe). Ważne, aby stymulację rozwoju mowy oraz funkcji motorycznych rozpoczynać jak najwcześniej.
Jak ćwiczyć motorykę małą podczas zabawy?
– lepić z plasteliny,
– kolorować (młodsze dzieci mogą malować palcami),
– zgniatać małe kulki papieru (i np. używać ich do wyklejania obrazka),
– wycinać kształty z papieru (i np. przenosić je przy pomocy słomki – podczas wdechu – segregując je kształtem lub kolorem, albo użyć do wyklejenia obrazka)
– nawlekać koraliki na sznureczek itp

O czym należy pamiętać wykonując ćwiczenia logopedyczne w domu? (A. Domagalska-Stanik)
1. Ustalcie wspólnie z dzieckiem porę dnia, kiedy możecie ćwiczyć. Dobrze, żeby była to stała pora. Dzieci lubią mieć usystematyzowany plan dnia.
2. Lepiej ćwiczyć krócej, po kilka razy dziennie niż raz a długo. Wówczas ćwiczenia nie będą takie nużące.
3. Zadbaj o to, aby jak najwięcej uczyć poprzez zabawę.
4. Ćwiczenia nie mogą być dla dziecka karą, tylko przyjemnością. Można zaopatrzyć się w kilka atrakcyjnych pomocy dydaktycznych lub przygotować je razem z dzieckiem. Własnoręczne przygotowanie pomocy do ćwiczeń dodatkowo wzmocni poczucie więzi między nami i dzieckiem, a także sprawi, że dziecko chętniej weźmie udział w „wykorzystaniu” nowej zabawki dydaktycznej.
5. Lepiej mówić „zabawa”, albo po prostu nazwać czynność, która będzie wykonywana, np. „gimnastyka buzi i języka”.
6. Przeplataj zabawę z nauką, rób to mimochodem np. gdy dziecko koloruje, układa coś.
7. Rozwijaj mowę dziecka angażując wiele zmysłów, zwłaszcza zmysł wzroku i słuchu.
8. Wykorzystuj każdą naturalną sytuację. Słowa można utrwalać podczas codziennych czynności lub wykonywania obowiązków.
9. Ćwicz razem z dzieckiem.
10. Staraj się przystępować do ćwiczeń zrelaksowanym (dotyczy to zarówno dorosłych, jak i dziecka). Nie odkładaj ćwiczeń na sam koniec dnia, kiedy wszyscy są zmęczeni.
11. Dbaj o własną wymowę. Bywa, że dorośli mówią niedbale, zbyt szybko, mało wyraźnie. Pamiętaj, że przykład idzie z góry!
12. Uświadamiaj dziecko, jakie efekty przyniosą wykonywane ćwiczenia. Podawaj przykłady, starszym dzieciom uświadom, że wykonywanie pewnych zawodów bez wzorowej wymowy jest niemożliwe.
13. Bądź cierpliwy i konsekwentny. Nie wolno wyśmiewać dziecka, jego wady ani braku postępów. Czasem mijają długie tygodnie zanim pojawią się pierwsze efekty terapii.
14. Chwal dziecko nawet za najmniejsze postępy – nic tak nie zmotywuje do dalszej pracy jak pochwały ze strony bliskich i ważnych dla niego osób.
15. Możemy stosować również małe nagrody w postaci stempelków, naklejek lub drobiazgów, które dziecko lubi.
Motywacja do pracy to temat ciężki. My dorośli mamy często z nią problem, a co dopiero nasze pociechy. Motywację buduje się codziennie, małymi kroczkami. Jeśli mamy dziecko chętne do pracy to wspaniale, jeśli nie to musimy popracować nad motywacją.

Życzę miłego i owocnego czasu spędzonego z dziećmi.